İklim Değişikliği ve İnsan Hakları

Abstract

İklim değişikliği, insan kaynaklı sera gazlarının atmosfere salımınedeniyle, geniş ve ölçülebilir bir boyutta meydana gelmektedir. Bu durum,doğanın bir parçası olan insanın yaşam, sağlık, barınma, mülkiyet gibi birçokhak ve özgürlüğü üzerinde ciddi tehdit oluşturmaktadır. Çevirisi yapılan eser,insan hakları ile insan kaynaklı iklim değişikliği arasındaki bağın doğruşekilde tanımlanmasını ele almaktadır. Öncelikle, iklim krizinden korunmaya değer görülen yaşam alanları ve bunlardan hangilerinin hukuken tanınmasıgerektiğine değinilmektedir. Ardından, iklim değişikliğine ilişkin hukukîrejim incelenmekte ve insan hakları ile iklim değişikliği rejimlerinin farklıhedefleri amaçladığı keşfedilerek bu iki rejim arasındaki bağın daha ilerigötürülmesi gerektiği aktarılmaktadır. Ayrıca, iklim krizi bağlamında adaleteerişim ve uluslararası insan hakları mekanizmalarının kararlarının yerinegetirilmesi de irdelenmektedir. Nihaî olarak, sera gazı salımına neden olanaktörlerin hakları ile iklim değişikliği mağdurlarının haklarının meydanagetirdiği menfaat çatışmasında altta yatan ahlâkî değerler dikkate alınarakmağdurlar için daha üstün bir koruma savunulmaktadır. Çalışma, iklimdeğişikliğiyle mücadele için hak bazlı hukuki yaklaşımın benimsenmesi vebunun sonucunda iklim lehine atılacak politik adımlar uğrunadır. Bununlabirlikte en fazla dikkati hak eden husus, insan haklarının iklim krizibağlamında ‘pozitif hukukça tanınmış haklardan müteşekkil değişmez birkutsal metin’ olarak değil, yeniliğe açık ahlâkî bir kavram olaraktartışılmasıdır.